Freudenson Daniel, pseudonim: Daniel Zgliński (1847–1931), literat. Urodził się w Warszawie 23 XI jako syn stolarza artystycznego. Po ukończeniu szkoły średniej wyjechał w r. 1867 do Krakowa i wstąpił do teatru, bardzo prędko jednak zrezygnował z aspiracji w tym kierunku, natomiast znajomość środowiska aktorskiego zużytkował w pamflecie, w sposób przejrzysty ukazującym dawnych jego kolegów, pt. Z pamiętników aktora teatru w Gawronowie (Kr. 1875, nakł. Adolfa Dygasińskiego). Porzuciwszy scenę, z końcem sezonu 1867–68 zapisał się na Uniwersytet Lipski, ale rozpoczętych studiów nie dokończył; owocem ich jest rozprawa Von dem Geiste der polnischen Dichtkunst in der ersten Hälfte des XIX Jahrhunderts (Rostock 1873). Po powrocie do Warszawy F. przyłączył się do kół literackich reprezentujących »Młodą Prasę«, i współpracował w ich organach, stale podpisując się teatralnym swym pseudonimem Daniel Zgliński, rzadziej używając drugiego: Adam Sylf. W codziennych »Nowinach« za redakcji Prusa był kierownikiem felietonu, w »Przeglądzie Tygodniowym« objął po Józefie Kotarbińskim dział recenzji teatralnych. W r. 1883 wydał rozprawę pt. Humor w Panu Tadeuszu (wyd. II powiększone, W. 1898), »szkic estetyczno-literacki«, zdaniem Chmielowskiego »niezbyt ściśle obmyślany i sformułowany«.
Długoletnia działalność pisarska F-na obejmowała dwie główne dziedziny: publicystykę, w której najczęściej poruszał zagadnienia z zakresu estetyki i moralności, oraz twórczość dramatyczną. Z pierwszej, poza bardzo licznymi artykułami w prasie periodycznej, ogłosił oddzielnie: Felietony – Humoreski – Bajki (1901), Impertynencje i Paradoksy (1911), Wszechmoc wyobraźni twórczej – idee odległej przyszłości (1911), Dekadencja nienawiści polskiej, zarys psychodziejowy (1918), Dusze zwierząt i ludzi (1919), Materializm – szakalizm i przyszły człowiek (1924), W labiryntach mądrości ludzkiej (1929). Na polu dramatopisarstwa wystąpił znacznie wcześniej, drukując najpierw w »Wędrowcu« przekład tragedii Körnera pt. »Przejednanie«, po czym kolejno ukazywały się: Ricardo, tragedia w 5 aktach (»Niwa« 1875, odb. 1876), Tomasso Valle, dramat w 3 aktach (1876), U wspólnego stołu, komedia społeczna (w redagowanej przez F-na »Bibliotece Romansów i Powieści« w r. 1877, oddzielnie 1883), tudzież w czasopismach: w krakowskim »Świecie« Wiedźmy i Ostatnie chwile nadczłowieka, w »Nowinach« komedia Niezręczny, w »Kurierze Codziennym« dramat Dwa światy i w »Echu Muz. Teatr. i Artyst.« dwa utwory jednoaktowe: Poezja i prawda oraz Zorza miłości, w »Wędrowcu« zaś Tragedia miłości. Nazwisko literackie F-na stało się głośne z chwilą, gdy jego dramat w 4 aktach pt. Jakub Warka otrzymał zaszczytne wyróżnienie (na konkursie »Kuriera Warszawskiego« w r. 1892). Drukowany w »Niwie« (odb. W. 1893) i wystawiony po raz pierwszy w Krakowie 12 III 1893, wkrótce potem w warszawskich Rozmaitościach i na innych scenach polskich, zawsze z niezwykłym powodzeniem, utwór ten wywołał bardzo sprzeczne głosy: znaczna część krytyki widziała w nim niemal arcydzieło, nie tak entuzjastycznie nastrojeni recenzenci (m. in. Ignacy Rosner w »Czasie«) przyznawali mu »pierwszorzędne piękności i zalety«; Chmielowski uważał że »tylko pewne szczegóły zasługują na uznanie głębsze«. Oprócz tej sztuki grane były dwie inne: trzyaktowy Szantaż i dramat w 4 aktach pt. Mściciel. Dziewięć utworów pozostało w rękopisie, między nimi Wawel, dramat w 3 aktach i jeden niedokończony, pt. Zmierzch Hohenzollernów. – Poza twórczością oryginalną F. zajmował się przekładami. Z rzeczy wartościowszych przetłumaczył wspólnie z A. G. Bemem pracę E. Quineta pt. »Nowy Duch« oraz Spasowicza »Dzieje literatury polskiej«. – Dożywszy sędziwego wieku zmarł w Warszawie 19 V 1931. Pochowany na cmentarzu starozakonnych.
W. Enc. Il. (P. Chmielowski); »Rocznik naukowo-liter.-artyst.« (Okręta); D[ębicki] Z., D. Z. w 60-lecie pracy literackiej, »Kurier Warsz.« 1929 nr 314; »Kurjer Warsz.« 1931 nry 137 i 139. – Informacje dostarczone przez rodzinę.
Mieczysław Rulikowski